“मैं भोला तांडव करया करू” – हरयाणवी शिवगीताचा संपूर्ण अर्थ, भावार्थ, शिवतांडव स्तोत्राशी तुलना आणि आधुनिक समाजासाठी जागृतीचा संदेश

काही गाणी फक्त कानांवर पडतात आणि विसरली जातात. पण काही गाणी अशी असतात की ती थेट हृदयात घर करून बसतात. “मैं भोला तांडव करया करू” हे हरयाणवी शिवभक्ती गीत तसंच आहे. पहिल्यांदा ऐकलं की ते दमदार, जोशपूर्ण वाटतं. पण शांत बसून शब्द समजून घेतले, तर लक्षात येतं – हे केवळ गाणं नाही. हा साक्षात महादेवांचा आवाज आहे. ही भक्ती आहे, पण त्याच वेळी चेतावणी देखील आहे.

आजचा माणूस धावपळीत हरवला आहे. पैसा, प्रतिष्ठा, स्पर्धा – या सगळ्यांमध्ये तो स्वतःलाच विसरला आहे. नाती तुटत आहेत, विश्वास कमी होत आहे, धर्म फक्त नावापुरता राहिला आहे. अशा काळात हे गीत जणू आरशासारखं उभं राहतं आणि विचारतं – “तू माणूस म्हणून जगतोयस का फक्त जगण्यासाठी धडपडतोयस?” म्हणूनच या गीताचा अर्थ समजून घेणं म्हणजे स्वतःकडे पाहण्याची सुरुवात आहे.

शिव म्हणजे कोण? – भोळेपणा आणि रुद्रतेचा अद्भुत संगम

शिवाचं व्यक्तिमत्त्व अत्यंत विलक्षण आहे. एका बाजूला ते कैलास पर्वतावर समाधीस्थ बसलेले योगी आहेत. अंगावर भस्म, गळ्यात नाग, जटांमध्ये गंगा, हातात डमरू. त्यांना ना महाल, ना वैभव, ना सिंहासन. साधेपणाचं सर्वोच्च उदाहरण म्हणजे शिव. म्हणूनच भक्त त्यांना “भोलेनाथ” म्हणतात.

पण हेच भोलेनाथ जेव्हा अन्याय पाहतात, तेव्हा त्यांच्यातील रुद्र जागा होतो. त्यांचा क्रोध संपूर्ण सृष्टी हलवतो. तांडव सुरू होतं. आणि हे तांडव म्हणजे केवळ नृत्य नाही – ती सृष्टी शुद्ध करण्याची प्रक्रिया आहे. जसं वादळ धूळ उडवतं पण नंतर आकाश स्वच्छ होतं, तसंच शिवतांडव आहे.

मुखड्याचा शब्दशः अर्थ

“मैं भोला तांडव करया करू, जद छो आ जावे से”
मी भोळा आहे, पण जेव्हा सहनशक्ती संपते, तेव्हा तांडव करतो.

“मैं राख घोल क पिया करू”
मी भस्म पितो – म्हणजे संसार नश्वर आहे हे नेहमी लक्षात ठेवतो.

भस्म म्हणजे अंतिम सत्य. शरीर, पैसा, सत्ता – सगळं शेवटी राख होणार. शिव भस्मधारी आहेत कारण ते अहंकाराचा पूर्ण त्याग करतात. ही ओळ आपल्यालाही सांगते – गर्व सोडा, जीवन क्षणभंगुर आहे.

समाजावर थेट प्रहार – “इंसान बना क भेज्या था”

ही ओळ अक्षरशः अंतर्मुख करते. देव म्हणतो – “मी तुला माणूस बनवून पाठवलं, पण तू पशू बनलास.” आजूबाजूला पाहिलं तर हे खरं वाटतं. लोभासाठी भाऊ भांडतात. पैशासाठी विश्वासघात होतो. निसर्गाची तोडफोड होते. धर्माच्या नावावर हिंसा होते. मानवता हरवत चालली आहे.

शिवाचा संताप याच कारणासाठी आहे. कारण सृष्टी त्यांनी निर्माण केली, पण तिचा नाश मानव स्वतः करतो आहे. हे गीत आपल्याला जागं करतं – सुधरा, नाहीतर परिणाम भोगावे लागतील.

तिसऱ्या डोळ्याचं गूढ

शिवाचा तिसरा डोळा म्हणजे ज्ञान आणि विनाश यांचं प्रतीक आहे. जेव्हा हा नेत्र उघडतो, तेव्हा असत्य जळून खाक होतं. कामदेव दहन, त्रिपुरासुर वध – या कथा आपण ऐकल्या आहेत. त्या सर्व प्रसंगात शिवाचा तिसरा नेत्र प्रकट झाला.

गीतामध्ये “तीजी आँख खुलावे से” ही ओळ म्हणजे आता न्यायाची वेळ आली आहे. हा क्रोध वैयक्तिक नसून विश्वकल्याणासाठी आहे.

शिवतांडव स्तोत्राशी तुलना

संस्कृतमधील प्रसिद्ध शिवतांडव स्तोत्रातील श्लोक आठवा:

जटाटवी गलज्जल प्रवाह पावितस्थले ।
धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावके ॥

जटा, गंगा, अग्नि, तांडव – या प्रतिमा हरयाणवी गीतातही दिसतात. फक्त भाषा बदलली आहे. भावना तीच आहे. त्यामुळे हे गीत आधुनिक लोकभाषेतील शिवतांडव स्तोत्रच वाटतं.

शिव म्हणजे नशा नव्हे, योग आहे

आज काही लोक शिवाला चुकीच्या पद्धतीने दाखवतात. पण खरं शिवतत्त्व म्हणजे ध्यान, संयम आणि तपस्या. ते आदियोगी आहेत. त्यांनी योगशास्त्र दिलं. त्यांचं जीवन आपल्याला साधेपणा शिकवतं. भक्ती म्हणजे फक्त घोषणांनी नव्हे, तर आचरणाने होते.

आजच्या काळासाठी संदेश

आज आपण ताण, स्पर्धा आणि चिंतेमध्ये जगतो. मन शांत नाही. अशा वेळी हे गीत आपल्याला थांबायला सांगतं. स्वतःकडे पाहायला सांगतं. जर आपण प्रेम, दया, सत्य आणि धर्म स्वीकारला तर शिव कधीच रुद्र होणार नाहीत.

पण जर आपण अहंकारात जगलो, तर तांडव अटळ आहे.

जीवनात शिवतत्त्व कसं आणावं?

• दररोज ध्यान करा
• निसर्ग जपा
• सत्य बोला
• दुसऱ्यांना मदत करा
• लोभ टाळा

हेच खऱ्या अर्थाने शिवभक्ती आहे.

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

१) हे गाणं कोणत्या देवतेवर आधारित आहे?

हे गाणं भगवान शिवांच्या रुद्र रूपावर आधारित आहे.

२) तांडव म्हणजे काय?

तांडव म्हणजे शिवाचं उग्र नृत्य जे अधर्माचा नाश करतं.

३) भस्माचा अर्थ काय?

भस्म म्हणजे नश्वरता आणि वैराग्याचं प्रतीक.

४) शिवतांडव स्तोत्राशी याचा संबंध आहे का?

होय. दोन्हीमध्ये समान प्रतिमा आणि तत्त्वज्ञान आहे.

५) या गीतातून काय शिकायला मिळतं?

मानवाने सत्य, धर्म आणि माणुसकी जपावी हा मुख्य संदेश आहे.

निष्कर्ष

“मैं भोला तांडव करया करू” हे गाणं भीती नव्हे तर जागृती निर्माण करतं. शिव प्रेमळ आहेत, पण अन्याय सहन करत नाहीत. म्हणून जीवनात शिवतत्त्व स्वीकारा. संयम, सत्य आणि करुणा अंगीकारा. तेव्हाच शिवकृपा लाभेल.

हर हर महादेव!